ŚWIADCZENIA RODZINNE
1 maja 2004 roku weszła w życie Ustawa o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 roku (Dz.U. z 2022 r. poz. 615). Ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Realizacją zadań tej ustawy w Gminie Markowa zajmuje się Centrum Usług Społecznych w Markowej, Markowa 1399, 37-120 Markowa (parter budynku UG)
Świadczeniami rodzinnymi są:
- Zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego:
- dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka,
- dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
- dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka,
- dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej,
- dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego,
- dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego,
- dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.
2. Świadczenia opiekuńcze:
- zasiłek pielęgnacyjny
- świadczenie pielęgnacyjne
- specjalny zasiłek opiekuńczy
3. Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka.
4. Świadczenie rodzicielskie
Zasiłek rodzinny
Przysługuje jeżeli dochód rodziny za rok 2023 (z uwzględnieniem dochodu utraconego i uzyskanego) w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 674 zł (764 zł w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne).
Prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje rodzicom, opiekunowi prawnemu lub faktycznemu dziecka, do czasu ukończenia przez dziecko 18 lat. Okres ten wydłuża się:
- do 21 lat, jeśli dziecko uczy się w szkole (nie dotyczy to studiów),
- do 24 lat, jeśli dziecko uczy się lub studiuje i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zasiłek nie przysługuje, jeżeli dziecko lub osoba ucząca się:
- pozostaje w związku małżeńskim,
- zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej,
- pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko;
- członkowi rodziny przysługuje na dziecko za granicą, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Zasiłek nie przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba, że:
- rodzice lub jedno z rodziców nie żyje,
- ojciec jest nieznany,
- powództwo o alimenty zostało oddalone,
- sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego do świadczenia alimentacyjnego.
Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi:
- na dziecko do 5 lat – 95 zł miesięcznie
- na dziecko powyżej 5 do 18 lat – 124 zł miesięcznie,
- na dziecko powyżej 18 do 24 lat – 135 zł miesięcznie.
Aby ubiegać się o prawo do zasiłku rodzinnego należy wypełnić wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego.
Do wniosku należy załączyć następujące dokumenty:
- Oświadczenie o numerze rachunku bankowego;
- Zaświadczenie z urzędu gminy o stanie majątkowym (gospodarstwie rolnym) za 2023 r. (lub nakaz płatniczy wystawiony przez Urząd Gminy/Miasta za 2023 r.) lub oświadczenie;
- W przypadku dzieci, które rozpoczęły lub kontynuują naukę w szkole ponadgimnazjalnej (szkoła zawodowa, technikum, liceum) oświadczenie.
- i inne zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego;
Do zasiłku rodzinnego przysługują następujące dodatki:
– Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia się dziecka
Przysługuje
- matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka uprawnionym do zasiłku rodzinnego w wieku do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia.
- opiekunowi faktycznemu dziecka w wieku do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia, jeżeli nie został przyznany rodzicom lub opiekunowi prawnemu dziecka,
- dodatek ten przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu,
- pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną.
Wysokość dodatku 1000 zł na każde dziecko – jednorazowo.
– Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego Przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, uprawnionemu do urlopu wychowawczego. Przez okres:
- 24 miesięcy,
- 36 miesięcy- gdy urodzą się bliźnięta, trojaczki itd.,
- 72 miesięcy przy dziecku niepełnosprawnym (orzeczenie o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności)
Wysokość dodatku 400 zł miesięcznie
Nie przysługuje osobie, gdy:
- bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy,
- podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, która uniemożliwia sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
- dziecko zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonywującego działalność leczniczą i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, oraz w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
- w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego.
- w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
- korzysta ze świadczenia rodzicielskiego.
Załączniki jak do zasiłku rodzinnego – oraz:
- zaświadczenie pracodawcy lub oświadczenie o udzieleniu urlopu wychowawczego, o okresie na jaki urlop wychowawczy został udzielony oraz co najmniej sześciomiesięcznym okresie pozostawania w stosunku pracy bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego;
– Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka
Przysługuje:
- Samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka tylko wówczas, gdy nie zostały zasądzone alimenty na rzecz dziecka od drugiego rodziców dziecka ponieważ:
- drugi rodzic nie żyje;
- ojciec dziecka jest nieznany;
- powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone;
- Osobie uczącej się, gdy oboje z rodziców osoby uczącej się nie żyją.
Wysokość dodatku:
- 193 zł miesięcznie na każde dziecko, nie więcej niż 386 zł miesięcznie na wszystkie dzieci,
- 273 zł miesięcznie w przypadku dziecka niepełnosprawnego (orzeczenie o niepełnosprawności lub o znacznym stopniu niepełnosprawności) nie więcej niż 546 zł na wszystkie dzieci.
Załączniki jak do zasiłku rodzinnego – oraz:
- kopię skróconego aktu zgonu drugiego z rodziców dziecka lub
- odpis zupełny aktu urodzenia dziecka, w przypadku gdy ojciec dziecka jest nieznany
– Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej
Przysługuje: matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu jeśli w rodzinie wychowuje się co najmniej troje dzieci.
Dodatek przysługuje w wysokości 95 zł miesięcznie na trzecie i następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego.
– Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego
Przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi prawnemu lub faktycznemu dziecka, a także osobie uczącej się na wydatki związane z dzieckiem niepełnosprawnym:
- do ukończenia 16 lat – przy orzeczeniu o niepełnosprawności,
- od 16 do 24 lat – przy umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności,
Wysokość dodatku:
- 90 zł na dziecko do 5 lat,
- 110 zł na dziecko od 5 do 24 lat
– Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego
Przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu lub prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na wydatki szkolne związane z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego.
- Dodatek przysługuje również na dziecko rozpoczynające roczne przygotowanie przedszkolne („zerówka”),
Dodatek przysługuje raz w roku w związku z rozpoczęciem roku szkolnego albo rocznego przygotowania przedszkolnego, w wysokości 100 zł na dziecko.
– Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania Przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu lub prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się
- W związku z zamieszkiwaniem w miejscowości gdzie znajduje się szkoła ponadgimnazjalna lub artystyczna, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkoła podstawowa lub gimnazjalna, ale tylko w przypadku dziecka niepełnosprawnego. Wysokość dodatku 113 zł miesięcznie.
- W związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości gdzie znajduje się szkoła ponadgimnazjalna, wysokość dodatku – 69 zł miesięcznie
Załączniki jak do zasiłku rodzinnego – oraz:
- oświadczenie potwierdzające tymczasowe zameldowanie ucznia w bursie, internacie lub w innym miejscu zapewniającym zamieszkanie, prowadzonych przez podmiot publiczny.
Zasiłek pielęgnacyjny
Przysługuje: niezależnie od wysokości dochodów
- niepełnosprawnemu dziecku
- osobie w wieku powyżej 16 roku życia ze znacznym stopniem niepełnosprawności
- osobie, która ukończyła 75 lat (jeżeli nie jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego przysługującego w związku z pobieraniem świadczeń emerytalno-rentowych)
- osobie powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności pod warunkiem, że niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.
Wysokość zasiłku od listopada 2019 r. w wysokości 215,84 zł miesięcznie
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje:
- osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie,
- osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego
- jeżeli członkom rodziny przysługują za granicą świadczenia na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją osób niepełnosprawnych, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej
Aby ubiegać się o prawo do zasiłku pielęgnacyjnego należy wypełnić wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
Do wniosku należy dołączyć:
- orzeczenie o niepełnosprawności
- orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania niepełnosprawności,
- orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności;
Świadczenie pielęgnacyjne
Przysługuje matce lub ojcu, albo opiekunowi faktycznemu dziecka (nie przysługuje opiekunowi prawnemu) oraz innej osobie, jeżeli ciąży na niej obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny legitymującym się:
- orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami:
- stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,
- koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji lub
- orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Wysokość świadczenia
– 3.287,00 zł miesięcznie od 1 stycznia 2025 r.
Nie przysługuje, gdy:
- osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na inną osobę w rodzinie lub poza rodziną;
- osoba wymagająca opieki:osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko;
- pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej;
- na osobę wymagającą opieki członek rodziny jest uprawniony za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej
Aby ubiegać się o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego należy wypełnić wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Do wniosku należy dołączyć:
- orzeczenie o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- oświadczenie osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne;
- kopię aktu zgony małżonka osoby niepełnosprawnej (jeżeli dotyczy);
- oświadczenie o numerze rachunku bankowego;
i inne zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;
Specjalny zasiłek opiekuńczy
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 764 zł.
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje w wysokości 620,00 zł miesięcznie.
Specjalny zasiłek opiekuńczy będzie przysługiwał na czas trwania okresu zasiłkowego tj. od 1 listopada do 31 października następnego roku lub okresu ważności orzeczenia o niepełnosprawności gdy jest on krótszy niż okres zasiłkowy.
Przy ustalaniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, będzie obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego w celu weryfikacji okoliczności dotyczących spełniania warunków jego przyznania. Rodzinny wywiad środowiskowy będzie aktualizowany po upływie 6 miesięcy lub gdy zaistnieją wątpliwości co do warunków jego otrzymywania.
Specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli:
1) osoba sprawująca opiekę:
a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
b) (uchylony)
c) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego,
d) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;
3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;
4) (uchylony);
5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;
6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.”
Aby ubiegać się o prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego należy wypełnić wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Do wniosku należy dołączyć:
- orzeczenie o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- oświadczenie osoby ubiegającej się o specjalny zasiłek opiekuńczy;
- oświadczenie o numerze rachunku bankowego;
- dokumenty potwierdzające dochody rodzin:
Zaświadczenie z urzędu gminy o stanie majątkowym (gospodarstwie rolnym) za 2023 r. (lub nakaz płatniczy wystawiony przez Urząd Gminy/Miasta za 2023 r.) lub oświadczenie i inne zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Jednorazowa zapomoga z tytułu się urodzenia dziecka
Z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1.000 zł na jedno dziecko.
1. Jednorazowa zapomoga przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka – jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1922 zł.
2. Wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka, a w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego – w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia nie później niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia.
3. Jednorazowa zapomoga nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie z tytułu urodzenia dziecka, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
4. Zapomoga, przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu (zasady tej nie stosuje się do osób będących prawnymi lub faktycznymi opiekunami dziecka a także do osób, które przysposobiły dziecko.
5. Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną.
Aby ubiegać się o prawo do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka należy wypełnić wniosek o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka.
Do wniosku należy dołączyć:
- zaświadczenie lekarza lub położnej potwierdzające że matka dziecka pozostawała pod opieka medyczna nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, zaświadczenie musi być z datą wystawienia po porodzie;
- oświadczenie o numerze rachunku bankowego;
- dokumenty potwierdzające dochody rodziny:
- Zaświadczenie z urzędu gminy o stanie majątkowym (gospodarstwie rolnym) za 2023 r. (lub nakaz płatniczy wystawiony przez Urząd Gminy/Miasta za 2023 r.) lub oświadczenie;
- i inne zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka (np. świadectwo pracy, umowa zlecenie, umowa o dzieło, umowa o pracę, zaświadczenie o osiągniętym wynagrodzeniu netto za drugi miesiąc pracy).
ŚWIADCZENIE RODZICIELSKIE
Zgodnie z treścią art. 17c ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 323) świadczenie rodzicielskie przysługuje:
1) matce albo ojcu dziecka, z uwzględnieniem ust. 2;
2) opiekunowi faktycznemu dziecka w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia;
3) rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia;
4) osobie, która przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia.
Świadczenie rodzicielskie będzie przysługiwać osobom, które urodziły dziecko, a które nie otrzymują zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego.
Uprawnionymi do pobierania tego świadczenia są więc m.in.
- osoby bezrobotne (niezależnie od tego, czy są zarejestrowani w urzędzie pracy),
- studenci,
- rolnicy (w KRUS-ie),
- osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (umowa zlecenie, umowa o dzieło),
- osoby zatrudnione lub prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą nie pobierające zasiłku macierzyńskiego.
Świadczenie rodzicielskie przysługuje:
- obywatelom polskim,
- cudzoziemcom:
- do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
- jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym,
- przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r. poz. 463 i 1004), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
- posiadającym kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy
- jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (art. 1 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 20167r. poz. 1952 z późn. zm.) zwanej dalej „ustawą”.
Świadczenie rodzicielskie przysługuje ojcu dziecka w przypadku:
1) skrócenia okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego na wniosek matki dziecka po wykorzystaniu przez nią tego świadczenia za okres co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka;
2) śmierci matki dziecka;
3) porzucenia dziecka przez matkę.
3. Świadczenie rodzicielskie przysługuje przez okres:
1) 52 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, przysposobienia jednego dziecka lub objęcia opieką jednego dziecka;
2) 65 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia dwojga dzieci lub objęcia opieką dwojga dzieci;
3) 67 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia trojga dzieci lub objęcia opieką trojga dzieci;
4) 69 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia czworga dzieci lub objęcia opieką czworga dzieci;
5) 71 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia pięciorga i więcej dzieci lub objęcia opieką pięciorga i więcej dzieci.
4. Świadczenie rodzicielskie przysługuje od dnia:
1) porodu – w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1;
2) objęcia dziecka opieką, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia – w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3;
3) przysposobienia dziecka, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia – w przypadku osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 4.
5. Świadczenie rodzicielskie przysługuje w wysokości 1000,00 zł miesięcznie, z uwzględnieniem ust. 6.
6. W razie urodzenia dziecka przez kobietę pobierającą zasiłek dla bezrobotnych w okresie, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149, 357 i 1066), lub w ciągu miesiąca po jego zakończeniu, lub w okresie przedłużenia zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, świadczenie rodzicielskie przysługuje jednemu z rodziców w wysokości różnicy między kwotą świadczenia rodzicielskiego a kwotą pobieranego przez kobietę zasiłku dla bezrobotnych pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.
7. Kwotę świadczenia rodzicielskiego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.
8. Osobie uprawnionej do świadczenia rodzicielskiego przysługuje:
1) w tym samym czasie jedno świadczenie rodzicielskie bez względu na liczbę wychowywanych dzieci;
2) jedno świadczenie rodzicielskie w związku z wychowywaniem tego samego dziecka.
9. Świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli:
1) co najmniej jeden z rodziców dziecka lub osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego;
2) dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej – w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 4;
3) jeden z rodziców dziecka lub osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, nie sprawują lub zaprzestali sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki;
4) w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
5) osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 24 ust. 9 wyżej cytowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczenia rodzicielskiego ustala się, począwszy od miesiąca urodzenia lub przysposobienia dziecka, a w przypadku osób, o których mowa w art. 17c ust. 1 pkt 2 i 3, od miesiąca objęcia dziecka opieką, jeżeli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego został złożony w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia urodzenia lub przysposobienia dziecka, a w przypadku osób, o których mowa w art. 17c ust. 1 pkt 2 i 3, od dnia objęcia dziecka opieką. W przypadku złożenia wniosku po terminie, nie później jednak niż w okresach, o których mowa w art. 17c ust. 3, prawo do świadczenia rodzicielskiego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. W przypadku, o którym mowa w art. 17c ust. 2, termin 3 miesięcy, o którym mowa w ust. 9, jest liczony od dnia skrócenia okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego, śmierci matki dziecka lub porzucenia dziecka przez matkę.
Druk wniosku o świadczenie rodzicielskie
ŚWIADCZENIE „ZA ŻYCIEM”
Od 1 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U. z 2019 r. poz. 473). Na podstawie tejże ustawy przysługuje prawo do jednorazowego świadczenia w wysokości 4000 zł, z tytułu urodzenia się żywego dziecka z ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniem albo nieuleczalną chorobą zagrażającą życiu. Świadczenie to jest jednorazowe i przysługuje bez względu na osiągane dochody. Warunki konieczne do uzyskania tego świadczenia:
- Wniosek o wypłatę jednorazowego świadczenia należy złożyć w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka. Wniosek złożony po terminie zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Ww. ustawa, nie ogranicza prawa do jednorazowego świadczenia tylko do dzieci urodzonych po 31 grudnia 2016 r. Jednorazowe świadczenie przysługiwać będzie również na dzieci urodzone w 2016 r., jeżeli wniosek zostanie złożony w terminie 12 miesięcy od dnia urodzenia dziecka. Spełnienie warunku złożenia wniosku w terminie 12 miesięcy od dnia urodzenia dziecka ustalane będzie w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego terminów. Zgodnie z art. 57 § 3 § 4 Kpa, terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca. Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. W związku z powyższym, najstarsze dziecko, które będzie mogło zostać objęte jednorazowym świadczeniem, to dziecko urodzone w dniu 1 stycznia 2016 r. pod warunkiem złożenia wniosku do dnia 2 stycznia 2017 r włącznie (gdyż 1 stycznia jest dniem ustawowo wolnym od pracy). Termin 12 miesięcy na złożenie wniosku dla dziecka urodzonego np. 5 maja 2016 r. upłynie 5 maja 2017 r., dla dziecka urodzonego 10 marca 2017 r. upłynie 10 marca 2018 r., itd.
- Dziecko, na które przysługuje świadczenie musi posiadać zaświadczenie lekarskie, potwierdzające ciężkie i nieodwracalne upośledzenia albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu. Zaświadczenie takie powinno być wystawionego przez lekarza z którym Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, albo lekarza, który jest zatrudniony lub wykonuje zawód w przychodni, z którą NFZ zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, posiadającego specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie: położnictwa i ginekologii, perinatologii lub neonatologii. Obowiązujące przepisy nie przewidują sformalizowanego wzoru takiego zaświadczenia.
- Matka dziecka, podobnie jak w przypadku zapomogi z tytułu urodzenia dziecka (tzw. becikowego), musi udokumentować pozostawanie pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu. Fakt ten należy potwierdzić odpowiednim zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną. Wzór tego zaświadczenia określony jest w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 14 września 2010 r. w sprawie formy opieki medycznej nad kobieta w ciąży, uprawniającej do dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz wzoru zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod ta opieką (Dz. U. z 2010 r., Nr 183, poz. 1234). Istotne jest, że wymóg legitymowania się zaświadczeniem o pozostawaniu pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu, nie dotyczy opiekuna prawnego, opiekuna faktycznego i osoby, która przysposobiła dziecko.
Kiedy świadczenie nie przysługuje:
Jednorazowe świadczenie nie przysługuje jeśli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (oznacza to dom pomocy społecznej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie) albo w pieczy zastępczej. Jednorazowe świadczenie nie przysługuje również w przypadku urodzenia martwego dziecka.
Kto może ubiegać się o świadczenie:
Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy, z wnioskiem o jednorazowe świadczenie, będzie mogła wystąpić: matka, ojciec, a także opiekun prawny albo opiekun faktyczny (opiekun faktyczny, to osoba faktycznie zajmująca się dzieckiem, jeśli wystąpiła do sądu z wnioskiem o przysposobienie dziecka), będący świadczeniobiorcą świadczeń opieki zdrowotnej lub osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji -w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1793, 1807, 1860 i 1948) – spełnienie tego warunku wnioskodawca potwierdza podpisując wniosek o ustalenie prawa do jednorazowego świadczenia zawierający odpowiednie oświadczenie w części II wniosku.
Skąd pobrać wniosek:
Wniosek można pobrać elektronicznie tutaj lub w formie papierowej w siedzibie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Markowej.
Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, z dnia 21 grudnia 2016 r., w sprawie wzoru wniosku o jednorazowe świadczenie z tytułu urodzenia się dziecka, u którego zdiagnozowano ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2016 r. poz. 2234). Link do rozporządzenia: http://www.dziennikustaw.gov.pl/du/2016/2234/1
Wnioski należy składać w Centrum Usług Społecznych w Markowej.
Koordynacja
Jednorazowe świadczenie, podobnie jak świadczenia rodzinne oraz świadczenie wychowawcze, podlega unijnej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oznacza to, że w przypadku gdy osoba uprawniona do jednorazowego świadczenia lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (tj. w kraju UE, EOG lub Szwajcarii i nie jest to pobyt turystyczny, leczniczy ani związany z podjęciem nauki), wniosek wraz z dokumentami zostanie przekazany marszałkowi województwa w celu ustalenia, czy w danej sprawie zachodzi koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego.
Dodatkowe informacje
Jednorazowe świadczenie, nie podlega egzekucji ani opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ponadto, otrzymane jednorazowe świadczenie nie wlicza się do dochodu przy ustalaniu prawa do innych świadczeń, w tym do świadczeń z pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych, świadczenia wychowawczego oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Link do ustawy: http://www.dziennikustaw.gov.pl/du/2016/1860/1
ŚWIADCZENIA Z FUNDUSZU ALIMENTACYJNEGO
Z dniem 01 października 2008 r. weszła w życie ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z dnia 07 września 2007 roku (Dz. U. z 2021 r. poz. 877 z późn. zm.)
Wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następuje na wniosek osoby uprawnionej lub jego przedstawiciela ustawowego. Wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu składa się w Centrum Usług Społecznych w Markowej, jeżeli osoba uprawniona lub jej przedstawiciel ustawowy zamieszkują na terenie Gminy Markowa.
Do wniosku (wzór wniosku do pobrania w dziale „Wzory pism do pobrania”) należy dołączyć:
– zaświadczenie organu egzekucyjnego świadczące o bezskuteczności egzekucji w okresie ostatnich dwóch miesięcy
– informacje właściwego Sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą lub w przypadku, gdy dłużnik przebywa poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej i brak jest podstaw prawnych do wszczęcia postępowania lub brak możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą;
– zaświadczenie o stanie egzekucji komorniczej za 2023 rok,
– orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności osoby uprawnionej do alimentów
– odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub ugody zawartej przed mediatorem
– orzeczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dla osoby uprawnionej
UWAGA !!! W PRZYPADKU UZYSKANIA DOCHODU PO ROKU 2023 NALEŻY TO TAKŻE ZGŁOSIĆ W OŚRODKU !!!
W tym celu do wniosku należy dołączyć dokument potwierdzający uzyskanie dochodu oraz wysokość uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu w którym dochód został uzyskany (przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składni na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
UWAGA !!! W PRZYPADKU UTRATY DOCHODU Z 2023 DO WNIOSKU NALEŻY DOŁĄCZYĆ DOKUMENTY POTWIERDZAJĄCE DATĘ UTRATY DOCHODU ORAZ WYSOKOŚĆ UTRACONEGO DOCHODU !!!
Może to być np. świadectwo pracy, umowa zlecenie, umowa o dzieło oraz PIT 11 wystawiony przez pracodawcę za 2023 rok).
UWAGA! W przypadku gdy okoliczności sprawy mające wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego wymagają potwierdzenia innym dokumentem niż wyżej wymienione, podmiot realizujący świadczenie może domagać się takiego dokumentu.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej
- do 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej,
- do ukończenia przez nią 25 roku życia albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności bezterminowo.
Osoba uprawniona oznacza osobę uprawnioną do otrzymywania alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 1209,00 zł.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów tytułem wykonawczym jednakże nie wyżej niż 1.000,00 zł.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, jeżeli osoba uprawniona:
1. została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej,
2. zawarła związek małżeński.
Od dnia 6 grudnia 2010 r. posiadanie dziecka przez osobę uprawnioną do alimentów nie ma wpływu na uprawnienie do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Jednocześnie informujemy, że tutejsze Centrum zgodnie z ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów prowadzi postępowania wobec dłużników alimentacyjnych, którzy zamieszkują na terenie Gminy Markowa i nie wywiązują się z obowiązku alimentacyjnego wobec swoich dzieci.
Szczegółowe informacje dotyczące zagadnień z funduszu alimentacyjnego zawarte są w ustawie z dnia 07 września 2007 roku (DZ.U. z 2021 poz. 877 z późn. zm.)
