We współczesnej Polsce przedmiotem szczególnej uwagi polityki społecznej są przeszkody, które blokują możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb ludzkich. Problemy społeczne charakteryzują się występowaniem na masową skalę skrajnie trudnych sytuacji w życiu jednostek i rodzin. Uważa się, że najważniejszymi kwestiami społecznymi w Polsce są między innymi; ubożenie ludności, bezrobocie, problemy patologii społecznej, kwestia mieszkaniowa, ochrona zdrowia, luka edukacyjna.
„Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując w tym zakresie z organizacjami społecznymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi, fundacjami, stowarzyszeniami, pracodawcami oraz osobami fizycznymi i prawnymi”.
Centrum Usług Społecznych w Markowej jest jednostką budżetową gminy. Placówka została powołana w 1990 r. do realizacji zadań pomocy społecznej zleconych gminie. Realizuje również zadania własne gminy. Terenem działania CUS-u w Markowej jest obszar Gminy Markowa obejmujący 3 sołectwa: Markowa, Husów i Tarnawka. Dyrektorem tut. Centrum jest Pani Agnieszka Szylar. Centrum przyjmuje interesantów: w poniedziałki od godz. 7.00 do 16.00, od wtorku do czwartku w godz. od 7.00 do 15.00 i w piątki w godz. od 7.00 do 14.00. Kontakt telefoniczny pod nr 17 22-65-447, adres e-mail: cus@markowa.pl.
Pomoc społeczna ma własną regulację prawną, którą jest ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1508 z późn. zm.). Określa ona zasady udzielania pomocy, zakres podmiotowy, zadania pomocy społecznej uwzględniając ich podział na zadania własne i zlecone oraz strukturę organizacyjną pomocy społecznej.
Celem Centrum Usług Społecznych jest umożliwianie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości – poprzez wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb, i umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Udzielana pomoc powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.
Pomocy społecznej na zasadach określonych w ustawie udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu:
– ubóstwa
– sieroctwa
– bezdomności
– potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności
– bezrobocia
– niepełnosprawności
– długotrwałej choroby
– przemocy w rodzinie bezradności w sprawach opiekuńczo wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietności,
– alkoholizmu lub narkomanii
– braku umiejętności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego
– klęski żywiołowej lub ekologicznej
– zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej
– braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo wychowawcze.
Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza:
– na osobę samotnie gospodarującą 634,00 zł.
– na osobę w rodzinie 514,00 zł (zgodnie z ustawą o pomocy społecznej „Rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące”).
przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wyżej wymienionych.
Zadania pomocy społecznej realizowane przez CUS:
– przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych i celowych specjalnych
– przyznawanie i wypłacanie zasiłków okresowych
– przyznawanie pomocy rzeczowej
– inne zadania z zakresu pomocy społecznej wynikające z rozeznanych potrzeb
– udzielanie schronienia i posiłków
– świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania
– udzielanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku darzenia losowego
– praca socjalna
– kierowanie osób wymagających opieki do Domu Pomocy Społecznej.
– przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych,
– opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne osób korzystających z określonych świadczeń zawartych w ustawie o pomocy społecznej
– zadania wynikające z rządowych programów pomocy społecznej, bądź innych ustaw mających na celu ochronę poziomu życia osób i rodzin po zapewnieniu odpowiednich środków.
Zasady udzielania pomocy
Świadczenia pomocy społecznej udzielane są na wniosek, samej osoby zainteresowanej, jej przedstawicielowi ustawowemu, bądź też innej osobie, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawicielowi ustanowionemu ustawowo.
Pomoc społeczna może być także udzielana z urzędu (mówi o tym art. 102 ustawy o pomocy społecznej). Osoba lub rodzina może zgłosić się o przyznanie pomocy do ośrodka pomocy społecznej w miejscu zamieszkania (ośrodki znajdują się w każdej gminie). Decyzje o przyznaniu lub odmowie przyznania pomocy wymagają uprzednio przeprowadzenia przez pracownika socjalnego, rodzinnego wywiadu środowiskowego. Decyzje w sprawach świadczeń pomocy społecznej wydawane są w formie pisemnej.
Wymagane dokumenty
1) wniosek
2) zaświadczenia o dochodach wszystkich osób wspólnie zamieszkujących i prowadzących wspólne gospodarstwo domowe z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania.3) zaświadczenie o stanie zdrowia
4) orzeczenie o stopniu niepełnosprawności
5) zaświadczenie z UG o powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych
6) zaświadczenie z gimnazjum, szkoły zawodowej, średniej lub wyższej o pobieraniu nauki oraz otrzymywanych świadczeniach pieniężnych tj: stypendium oraz wynagrodzenia za praktyczną naukę zawodu.
7) inne w zależności od indywidualnych sytuacji danego wnioskodawcy.
Sposób załatwienia
-Przeprowadzenie przez pracownika socjalnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania w terminie 14 dni, w sprawach nie cierpiących zwłoki w ciągu 2 dni.
-Decyzje w sprawach świadczeń pomocy społecznej wydawane są w formie pisemnej w terminie jednego miesiąca od daty złożenia dokumentów.
-Od decyzji służy odwołanie za pośrednictwem Kierownika OPS do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie.
Brak zgody na przeprowadzenie wywiadu jest równoznaczne z rezygnacją z pomocy.
Strona występująca o pomoc powinna zgromadzić dokumenty stanowiące podstawę ustalenia jej danych personalnych, stanu zdrowia, sytuacji rodzinnej i materialnej. W trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego, w porozumieniu z klientem ustalany jest plan pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy mogą zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Centrum Usług Społecznych w Markowej informuje, że od maja 2011 r. realizuje program pomocy żywnościowej PEAD.
Z programu tego korzystają osoby i rodziny, które na bieżąco objęte są innymi świadczeniami z pomocy społecznej. O pomoc mogą ubiegać się także inne rodziny i osoby, których dochód na członka rodziny nie przekracza 1028,00 zł, a dla osoby samotnej 1268,00 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z przyczyn wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej. W szczególnie uzasadnionych sytuacjach pomocą mogą zostać objęte osoby i rodziny, w których ww. kryterium dochodowe jest przekroczone. Warunkiem uzyskania pomocy jest udokumentowanie trudnej sytuacji poprzez dostarczenie zaświadczeń o dochodach lub oświadczeń a także innych dokumentów potwierdzających sytuację.
Program PEAD funkcjonuje w krajach Unii Europejskiej od 1987 roku. Podstawą jego realizacji są przepisy Komisji Europejskiej zezwalające na bezpłatne przekazywanie osobom potrzebującym żywności pochodzącej z rezerw Unii przez akredytowane organizacje charytatywne z terenu Wspólnoty (w tym banki żywności). Idea stworzenia programu powstała w latach 80-tych, w okresie, kiedy w magazynach agencji interwencyjnych krajów unijnych zgromadzone zostały ogromne ilości nadwyżek żywności. Władze unijne nie były w stanie ani sprzedać ich w obrębie Unii, ani wyeksportować poza kraje członkowskie, m.in. ze względu na wysokie koszty dopłat eksportowych. Jednocześnie magazynowanie nadwyżek wymagało coraz większych nakładów finansowych. W tej sytuacji uznano za zasadne rozdysponowanie nagromadzonych zapasów wśród ludności ubogiej z terenu krajów członkowskich.
Od 1 maja 2004 r. po nowelizacji ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych wprowadzono nowy system świadczeń pieniężnych służących wsparciu rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Realizacja tych zadań została nałożona na Ośrodki Pomocy Społecznej, które w ten sposób realizują zadania zlecone z zakresu administracji rządowej wynikającej z ustawy.
CUS w Markowej realizuje następujące zadania wynikające z w/w ustaw:
1 wypłata zasiłków rodzinnych oraz dodatków do tych zasiłków:
– z tytułu urodzenia dziecka,
– z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
– z tytułu samotnego wychowywania dziecka,
– z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej,
– z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego,
– z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego,
– z tytułu podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania na częściowe pokrycie wydatków związanych z zamieszkiwaniem w miejscowości w której znajduje się siedziba szkoły,
– z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości w której znajduje się siedziba szkoły.
2. wypłata jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka,
3. wypłata zasiłków pielęgnacyjnych,
4. wypłata świadczeń pielęgnacyjnych,
5. wypłata specjalnych zasiłków opiekuńczych,
6. wypłata świadczenia rodzicielskiego,
7. wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego
ASYSTENT RODZINY
Od maja 2013 roku w Gminie Markowa rodziny mające trudności w pełnieniu ról opiekuńczych i wychowawczych są wspierane przez asystenta rodziny, który pomaga w przezwyciężaniu trudności związanych z opieką i wychowaniem małoletnich dzieci. Asystent rodziny to jedno z nowych stanowisk, jakie zostało dopisane do wykazu pracowników samorządowych zatrudnianych przez gminy i powiaty. Asystent ma za zadanie ułatwić rodzicom wypełnianie ról społecznych, aby rodzina mogła normalnie funkcjonować. Jego zadaniem jest również nie dopuścić do umieszczania dzieci poza rodziną – w placówkach opiekuńczo – wychowawczych lub rodzinach zastępczych. Jeśli jednak dzieci znajdą się w pieczy zastępczej, rolą asystenta są działania na rzecz ich jak najszybszego powrotu do rodziny (praca z rodzicami biologicznymi). Asystent m.in. wspiera te osoby, które pochodzą z rozbitych rodzin, a teraz same, w dorosłym życiu mają problemy rodzinne i potrzebują pomocy w odzyskiwaniu zdolności samodzielnego funkcjonowania. Możliwość taka wynika z ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, która nałożyła na gminy obowiązek udzielania pomocy rodzinom dysfunkcyjnym. Powierzając asystentowi pracę z rodziną, uwzględnia się przede wszystkim zakres pomocy, jaka powinna być jej udzielona. Asystent rodziny prowadzi pracę z rodziną za jej zgodą i z jej aktywnym udziałem, motywując rodzinę do aktywnego współdziałania w realizacji planu pracy z rodziną. Asystent może także pracować z rodziną na podstawie postanowienia sądowego.
Zadaniem asystenta rodziny jest przede wszystkim udzielanie pomocy rodzinom w poprawie ich sytuacji życiowej, w tym w uzyskaniu zatrudnienia, podnoszeniu kwalifikacji zawodowych oraz zdobywaniu umiejętności prawidłowego prowadzenia gospodarstwa domowego. Oznacza to pomoc bardzo wszechstronną – od pomocy w codziennych obowiązkach domowych – uczeniu racjonalnego gospodarowania, żywienia, sprzątania itp. do pomocy przy poszukiwaniu zatrudnienia, załatwianiu spraw urzędowych, rozwiązywaniu problemów i konfliktów, które występują w rodzinie. Zadaniem asystenta jest również wzbudzenie w podopiecznych wiary w swoje możliwości oraz motywowanie do podejmowania działań do tej pory uznawanych za niemożliwe, uświadomienie im, że to od nich zależy los ich rodziny.
Osoby spełniające wymogi zawarte w Ustawie „Za życiem” i chcące skorzystać ze wsparcia asystenta rodziny mogą złożyć wniosek w tutejszym Ośrodku.
Asystent nie tylko odpowie na wszystkie pytania, ale też na podstawie pisemnego upoważnienia będzie mógł załatwiać w imieniu osoby sprawy w różnych instytucjach. Asystent pomoże także rozwiązać problemy opiekuńczo-wychowawcze.
Asystent rodziny:
* udzieli informacji w zakresie dostępu do instrumentów polityki na rzecz rodziny,
* będzie mógł Ciebie reprezentować przed instytucjami i urzędami,
* udzieli wsparcia psychologicznego,
* udzieli pomocy w przezwyciężaniu problemów wychowawczych udzieli pomocy prawnej,
* będzie Cię wspierał w realizacji codziennych obowiązków.
Asystent rodziny, jest zatrudniony w jednostkach organizacyjnych systemu wspierania rodziny lub w instytucjach pozarządowych działających na zlecenie samorządu gminy.
Przykładowe formy wsparcia oferowane przez asystenta rodziny:
- doradztwo w zakresie form i miejsc wsparcia,
- poradnictwo oferowane kobietom w ciąży i ich rodzinom,
- poradnictwo w zakresie pielęgnacji i opieki nad niemowlęciem,
- pomoc w codziennej organizacji życia rodziny, planowanie sposobów spędzania wspólnie wolnego czasu,
- nauka sprawnego wykonywania obowiązków domowych,
- doradztwo w zakresie zarządzania budżetem domowym,
- informowanie, jak działają urzędy, placówki wsparcia rodziny i dziecka,
- pomoc w sprawach urzędowych, wspieranie rodziny w kontaktach z pracownikami szkoły, przedszkola, sądu, poradni, przychodni, policji, urzędów i innych instytucji,
- pomoc w zakresie możliwości podniesienia kwalifikacji zawodowych i poszukiwaniu pracy.
Ze wsparcia asystenta rodziny możesz skorzystać w każdej sytuacji, gdy wyrazi się taką wolę.
W przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w ustawie „Za życiem” nie jest stosowana procedura wymagająca m.in. przeprowadzenia przez pracownika socjalnego rodzinnego wywiadu środowiskowego.
Z jakich uprawnień możesz skorzystać dodatkowo:
1. Okres okołoporodowy
- badania, które wykrywają potencjalne nieprawidłowości w ciąży (diagnostyka prenatalna),
- od 4 do 9 dodatkowych wizyt położnej w opiece nad dzieckiem (tzw. wizyty patronażowe) oraz większa ilość wizyt poradnictwa edukacji przedporodowej. Od 21 tygodnia ciąży do rozwiązania, położne przygotowywać będą kobiety do porodu i rodzicielstwa. Edukacja przedporodowa dotyczyć będzie porodu, połogu, karmienia piersią i rodzicielstwa,
- poród w szpitalu na najwyższym specjalistycznym poziomie (III poziom referencyjny) – zgodnie ze wskazaniami lekarskimi,
- koordynowana opieka nad kobietą w ciąży, zwłaszcza w ciąży powikłanej. Podczas porodu i połogu kobieta będzie miała zapewnioną opiekę położniczą, w tym zabiegi wewnątrzmaciczne, zgodnie ze standardami opieki położniczej nad ciążą i ciążą patologiczną. Noworodek będzie mieć zapewnioną opiekę neonatologiczną,
- wsparcie kobiety karmiącej piersią (poradnictwo laktacyjne), zwłaszcza, jeśli dziecko urodziło się przed ukończeniem 37 tygodnia ciąży lub ważyło w chwili porodu poniżej 2500 gramów.
2. Dziecko z orzeczoną niepełnosprawnością
- porady jak pielęgnować i wychowywać dziecko,
- pierwszeństwo w udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej,
- pomoc psychologiczna dla rodziców,
- rehabilitacja lecznicza,
- wyroby medyczne, takie jak pieluchomajtki, cewniki, protezy – na podstawie zlecenia upoważnionej osoby,
- zakup leków poza kolejnością,
- opieka nad dzieckiem na czas urlopu bądź odpoczynku (tzw. opieka wytchnieniowa). Rodzicom oraz opiekunom przysługuje do 120 godzin takiej opieki. Będzie ona zapewniona:
- w dziennych ośrodkach wsparcia – placówkach całodobowych,
- w placówkach systemu oświaty (np. szkołach),
- w ramach umowy z organizacją pozarządową na opiekę nad dzieckiem – również indywidualną,
- przez udział osoby niepełnosprawnej w różnych formach wypoczynku zorganizowanego,
- opieka poprawiająca jakość życia osób w ostatniej fazie choroby (opieka paliatywna i hospicyjna w warunkach domowych lub stacjonarnych),
- kompleksowe usługi opiekuńcze i rehabilitacyjne,
- inne świadczenia wspierające rodzinę, w tym pomoc prawna (prawa rodzicielskie i uprawnienia pracownicze),
- informacje o innych formach wsparcia zawartych w ustawie „Za życiem”.
3. Jednorazowe świadczenie w wysokości 4000 zł
Komu przysługuje
Matce lub ojcu, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka (tj. osobie faktycznie opiekującej się dzieckiem, jeśli wystąpiła do sądu z wnioskiem o przysposobienie dziecka) bez względu na dochód, po wypełnieniu stosownego wniosku oraz podpisaniu zawartych w nim oświadczeń i dołączeniu wymaganych dokumentów.
Wraz z wnioskiem należy przedłożyć:
- zaświadczenie, że matka dziecka pozostawała pod opieką medyczną najpóźniej od 10 tygodnia ciąży do porodu (zaświadczenie takie wydaje lekarz lub położna),
Wymóg ten nie dotyczy opiekuna prawnego, opiekuna faktycznego i osoby, która przysposobiła dziecko.
- zaświadczenie lekarskie, które potwierdza u dziecka ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą jego życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu. Zaświadczenie takie może być wystawione wyłącznie przez lekarza, z którym Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, albo lekarza, który jest zatrudniony lub wykonuje zawód w przychodni, z którą NFZ zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, posiadającego specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie: położnictwa i ginekologii, perinatologii lub neonatologii. Przepisy nie określają szczegółowo wzoru takiego zaświadczenia.
Kiedy złożyć wniosek
Złóż wniosek o wypłatę świadczenia do 12 miesięcy od dnia narodzin żywego dziecka. Wniosek złożony po tym terminie nie zostanie rozpatrzony.
Wniosek należy złożyć w gminnym ośrodku pomocy społecznej w miejscu zamieszkania.
Szczegółowe informacje na temat ww. świadczeń, warunków, kryteriów ich przyznawania i wypłaty znajdują się na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (zakładka wsparcie dla rodzin z dziećmi) pod adresem:
http://www.mpips.gov.pl/wsparcie-dla-rodzin-z-dziecmi/
oraz
W wyniku przemian możemy zauważyć, że coraz więcej zadań ustawodawca deleguje do Samorządów, dlatego sytuacja mieszkańców, zwłaszcza ludzi którzy znajdują się w trudnej sytuacji w dużym stopniu zależy od środków którymi dysponuje CUS na realizację nałożonych zadań.
Głównym problemem klientów naszego Centrum jest w dalszym ciągu bezrobocie, które jest przyczyną powstawania ubóstwa. Wskazując bezrobocie należy szczególną uwagę zwrócić na bezrobocie długotrwałe, które prowadzi do dezaktualizacji doświadczeń i umiejętności zawodowych, a co z tym się wiąże – popadanie bezrobotnego w apatię i bierność. W ostateczności prowadzi to do tego, że osoby te są częstymi klientami naszego Centrum.